صفحه اصلی اخبار گفتگو ها گفت و گوی محمد خزاعی دبیر جشنواره بین المللی فیلم فجر با خبرگزاری فارس
template ."/tools.php");?>
گفت و گوی محمد خزاعی دبیر جشنواره بین المللی فیلم فجر با خبرگزاری فارس چاپ نامه الکترونیک

به گزارش خبرنگار سینمایی فارس، جشنواره امسال با دیگر جشنواره‌های فیلم فجر متفاوت بود، جشنواره در آستانه ورود به چهارمین دهه برگزاری خود دبیری غیردولتی را تجربه کرد و‌ همین امر آثار و تبعات مثبت و خوبی از جمله با برنامه شدن و نظم و ترتیب را در تنظیم برنامه نمایش فیلم‌ها پس از سال‌ها که کم‌کم به آرزویی دست نیافتنی تبدیل شده بود، به همراه داشت.


در جشنواره امسال شاهد حضور فیلمسازان، فیلمنامه‌نویسان و فیلمبرداران و در نهایت سینماگران جوانی بودیم که وارد مناسبات سینما شدند و نگاه و سلیقه‌های خاص و تازه را به سینما آوردند. تنوع مضامین و ساختارها را با توجه به حضور کم فیلمسازان مطرح و با تجربه امسال نیز شاهد بودیم‌.

جشنواره امسال نوآوری‌های و خلاقیت‌های بسیاری در اجرا و برگزاری تجربه کرد، برای اولین بار با احترام به‌ مخاطب برنامه نمایش فیلم‌ها قبل از خرید بلیت و پیش از آغاز جشنواره مشخص بود و شأن و احترام سینماگران در آیین افتتاحیه و  اختتامیه حفظ شد‌. اجرای کم و بیش بی‌کم و کاست برنامه نمایش فیلم‌ها در سینماهای مردمی و سینمای رسانه‌ها دستاور مهم و ارزنده‌ای است‌. یکی از ویژگی‌های مثال زدنی جشنواره امسال نمایش فیلم‌های سه‌بعدی و روز دنیا بود که علاقمندان به هنر هفتم را شگفت زده کرد.

«محمد خزاعی» دبیر سی‌امین دوره از جشنواره در گفت‌و‌گویی دو ساعته در خبرگزاری فارس به سوالات ما درباره ساختار جشنواره فیلم فجر، تاثیرات تغییر دبیر جشنواره در برگزاری آن، ترکیب داوران و داوری‌ها، جوایز فیلم‌های اول، جایزه ویژه دبیر، بخش بین‌الملل و حضور سینماگران با توجه به صف‌بندی‌های سیاسی در عرصه فرهنگ و ... در این دوره از جشنواره پاسخ گفت.

مشروح گفت‌وگوی خزاعی با فارس به شرح زیر است:



* با توجه به این که اولین سالی است که جشنواره فیلم فجر دبیری غیردولتی را تجربه کرده است، به عقیده حضرتعالی ساختار جشنواره و مهندسی آن چه ایرادات و اشکالاتی دارد؟


- از دو، سه جهت به این سوال می‌توان نگاه کرد. جشنواره بین‌المللی فیلم فجر باید به یک ساختار ثابت برسد نه آن که با تغییر هر فرد تغییر و تحولات جدی در جشنواره داشته باشیم و نگاه سلیقه‌ای در آن وجود داشته باشد. جشنواره باید از استراتژی ثابت، هدفمند و بلندمدت برخوردار باشد و همان را پیگیری کند و به نقطه‌ای برسد. متاسفانه ما جابه‌جایی و تغییر و تحول در جشنواره ‌فجر را در این سال‌ها زیاد شاهد بودیم، این در حالی است که باید بر اساس استراتژی ثابت عمل کند. اگر نگاهی دقیق‌تر داشته باشیم در دوره‌های مختلف ما شاهد تغییراتی در جشنواره فجر بودیم و جابجایی را در فجر زیاد می‌بینیم. مثلا در دوره آقای حیدریان و جعفری‌جلوه تغییرات بیشتری صورت می‌گیرد و در دوره آقای شمقدری ما شاهد کمترین تغییرات در جشنواره فجر بودیم و ثبات بیشتری را در این دوره دیدیم.



** یکی از اشکالات جشنواره ورود بدون ضابطه فیلم‌های اول است



* درباره ثبات دوره آقای شمقدری که به آن اشاره کردید، توضیحاتی بفرمایید


درهر زمانی ما شاهد تغییراتی بودیم، در زمان آقای عسگرپور یک سری از قسمت‌های جشنواره کامل حذف شد اما در دوره مهندس جعفری‌جلوه یک سری از بخش‌ها دوباره اضافه شد، جلوه‌گاه شرق، جایزه مصطفی عقاد، بیرق طلایی و اساساً نام‌گذاری بسیاری از قسمت‌های مختلف در زمان مهندس جعفری‌جلوه صورت گرفت، زمانی بحث فیلم‌های اول و دوم بود که در سال‌هایی حذف شد و بعد گفتند فقط فیلم‌های اول را ببینیم یا در دوران آقای عسگرپور جوایز را کم کردند و سیمرغ‌ها را محدود کردند، سال بعد دو برابرش کردند و ... هر زمانی بر اساس شرایطی که جشنواره داشت و یا معاونت سینمایی تغییر می‌کرد، شاهد تغییرات جدی در جشنواره بودیم. این شیوه مطلوب نیست. ما باید به یک برنامه‌ریزی ثابت برسیم و همان را اجرایی کنیم، جشنواره باید استراتژی داشته باشد. مسئله بعدی ما در جشنواره فیلم فجر این است که باید شاخصه‌هایی را برای جشنواره فیلم فجر در نظر بگیریم و همان را دنبال کنیم. بعضی از افراد می‌گفتند این چه فیلم‌هایی است که به بخش مسابقه راه یافتند. این‌ را باید توضیح می‌دادیم که فیلم‌های اولی هستند که باید در جشنواره راه یابند و دقیقاً اسامی را می‌گفتند که فیلم‌ اولی بودند. این یکی از ضوابط جشنواره فیلم فجر است که به عقیده من اشکال دارد، اینکه فیلم ‌اولی‌ها بدون هیچ ضابطه‌ و یا انتخابی در برنامه نمایش جشنواره قرار بگیرند. درست است که مزایایی هم دارد و فضایی فراهم می‌شود که این فیلم‌ها دیده و تشویق شود همچنین باعث کشف استعدادها می‌شود اما از سویی دیگر، شاهد آثار ضعیفی در جشنواره هستیم که حداقل منتقدین و اهالی سینما توقع دیدن بعضی از این فیلم‌ها را در جشنواره ندارند. از سوی دیگر این بخش قابل اعتناء است، زیرا فیلم اولی است و شما شرایطی برایش ‌فراهم کردید که فیلم دیده شود و تجربه کند تا به مرز پختگی برسد. انتقاداتی که امسال بعضا شاهد آن بودیم مربوط به فیلم اولی‌ها بود.



** برای بخش مسابقه ظرفیت تعریف کنیم/ تعاملات شخصی را کنار بگذاریم




* به عقیده شما چه دلایلی باعث این امر خواهد شد؟


- بیشتر به این دلیل است که تولیدات فیلم اولی بسیار افزایش یافته است و ما 22 فیلم در این بخش را شاهد بودیم. وقت آن رسیده است که یک بخش مستقل برای آن بگذاریم تا فیلم‌های این بخش را نیز انتخاب کنند. برای فیلم‌هایی که به بخش مسابقه راه پیدا نمی‌کند هم باید یک ظرفیت جدید ایجاد کنیم. این یکی از مباحثی است که باید به آن دقت کنیم.

یکی دیگر از مباحثی که در جشنواره امسال ما با آن روبرو بودیم، تعداد زیاد فیلم‌های بخش مسابقه بود. نباید این تعداد فیلم را در بخش مسابقه می‌پذیرفتیم. باید بیشتر کیفی‌گرایی کنیم و رودربایستی‌ها و تعاملات شخصی را کنار بگذاریم و به یک واقع‌گرایی برسیم و بگوییم فیلم‌ها براساس کیفیت، محتوا و شاخصه‌هایی که دارند در بخش مسابقه حضور دارند و فضا برای فیلمسازان ایجاد نکنیم که اگر فیلم در بخش مسابقه حضور ندارد ضعیف است. ما یک ظرفیت برای بخش مسابقه باید تعریف کنیم.



* با این عقیده چرا ظرفیت فیلم‌ها را در بخش مسابقه بالا بردید؟



- امسال قرار بود 22 تا 25 فیلم ببینیم، در هیئت انتخاب به جمع‌بندی نرسیدیم و مجبور شدیم به 26 فیلم برسیم. فیلم‌های رزرو به این دلیل اعلام شد که اگر فیلمی در بخش مسابقه نرسید بتوانیم فیلم رزرو را جایگزین کنیم، اما پیشنهاد داده شد امسال سی‌امین دوره جشنواره است و باید فضایی به وجود بیاید تا فیلمسازها بتوانند در جشنواره حضور گسترده‌تری داشته باشند و مباحثی که شکل گرفت؛ و در نهایت ‌به این نتیجه رسیدیم که یک سری فیلم‌ها به جشنواره اضافه شود. همین رودربایستی که من داشتم، آسیب می‌زند. همین‌جا‌ این نکته را می‌گویم که نقد عملکرد خودم باشد، باید به این برسیم که این جشنواره‌ 22 فیلم داشته باشد و یا 18 فیلم در بخش مسابقه پذیرفته شود. اگر در سالی فیلم‌های بسیار خوبی هستند و یا فیلم‌های متوسطی وجود دارند باید شاخصه‌هایی برایش تعریف کنیم و براساس آن شاخصه‌ها انتخاب کنیم و بیش از این تعداد اجازه ندهیم فیلم در بخش مسابقه حضور داشته باشد.

بحث دیگری که باید به آن توجه جدی شود شاخصه‌هایی است که باید برای بهترین فیلم‌ها در نظر بگیریم و بهترین فیلم را انتخاب کنیم.



** جشنواره فیلم فجر به دنبال کار کرد فرهنگی است




* چرا امسال هیئت داوران به جمع‌بندی برای انتخاب بهترین فیلم نرسیدند؟


- هیئت داوری به جمع‌بندی رسیدند و به دو فیلم هم دیپلم افتخار داده شد، سیمرغ بحث دیگری است که درباره آن توضیح خواهم داد. اما باید به این نکات توجه کنیم فیلم‌هایی که به جشنواره فجر راه می‌یابند باید چه شاخصه‌هایی داشته باشند؟ باید کارکرد فرهنگی‌ و یا کارکرد اقتصادی داشته باشند؟ منظر نگاه ما به فیلم‌های فرهنگی به لحاظ تخصصی است و یا قرار است نگاه اقتصادی هم داشته باشد و یا در کنار هم باید حضور داشته باشند؟

قطعاً جشنواره فیلم فجر به دنبال کارکرد فرهنگی است. از همان زمانی که پایه‌گذاری ‌و برای آن برنامه‌ریزی شده، این‌گونه است که جشنواره، بتواند در طول یک سال فضای فرهنگی کشور را رصد کند و ‌بر اساس فیلم‌هایی که دیده می‌شود سیاستگذاری سال آینده صورت گیرد.‌ در مقطعی از سال جشنواره برگزار می‌شود که فضای شادمانی جشن‌های پیروزی انقلاب اسلامی است و باید به باشکو‌ه‌تر برگزار شدن جشن‌هایی که ما در این ایام داریم، کمک کند و خوشبختانه امسال این اتفاق رخ داد. یکی از مسئولیت‌های سنگینی که جشنواره امسال داشت برگزاری جشن‌ها در استان‌ها بود که باید فضای مناسب و شور و نشاط ایجاد می‌کرد که دز این زمینه نیز موفق عمل کرد.

متاسفانه، احساس می‌شود به مرور زمان شکوه و فراگیری ملی جشن‌های دهه فجر‌ تقلیل پیدا کرده است اما وقتی به کشورهای دیگر دنیا نگاه می‌کنیم زمان پیروزی‌های انقلاب‌هایشان جشن‌های باشکوهی برگزار می‌شود و برنامه‌ریزی خاصی برای آن دارند اما ما هر از گاهی فراموش می‌کنیم یا دچار روزمرگی و عادت می‌شویم، نمی‌دانم چرا کم‌کم شاهد تقلیل جشن‌ها هستیم و به چند برنامه تلویزیون و بیلبرد ادارات و یا در نهایت جشن‌های کلیشه‌ای و غیرخلاق محدود شده است که باید برای آن برنامه‌ریزی گسترده صورت بگیرد. سال‌هایی را به یاد می‌آورم که در مدارس برنامه‌های بسیار وسیعی داشتیم و یا در هر اداره‌ای که وارد می‌شدید می‌دیدید به مناسبت دهه فجر برنامه‌های خاص، غیرتکراری و هر کدام یک سری نوآوری داشت. این روحیه باید دوباره به شدت احیاء شود. جشنواره‌های مختلف از جمله جشنواره تئاتر فجر، موسیقی و فیلم به جشن‌های انقلاب کمک می‌کنند. نگاه، نگاه فرهنگی بود و قرار بوده کارنامه یک سال فرهنگی کشور مرور شود. شاخصه‌های فرهنگی در این آثار دیده شود، استعدادهای جدید کشف شود و مسایل فرهنگی را که سال آینده باید چه استراتژی در پیش بگیریم را رصد و دنبال ‌کنیم.



** در هیچ جای دنیا پیوند مردم با فستیوال کشورشان این‌گونه نیست




* فیلم‌های فرهنگی دیده و داوری می‌شود و به نوعی این مطلب را تداعی می‌کند که جشنواره‌ای برگزار می‌شود تا فیلم‌ها داوری شده و جوایز به اهالی سینما ارایه شود، پس جایگاه مخاطب کجاست؟


- باید به دو شاخص توجه کنیم. منظورمان فیلم‌های خاص نیست، فیلم‌های فرهنگی است. فیلم‌های فرهنگی به معنای فیلم‌هایی نیست که با مردم ارتباط برقرار نمی‌کند، یا از مخاطب فاصله می‌گیرد. زمانی فیلم‌های فرهنگی را تعریف کردند و گفتند اکران خاص برای فیلم‌هایی که نمی‌فروشد. آن تعریف برای فیلم‌های فرهنگی اشتباه است. آن اکران فیلم‌های خاص است که مخاطب ندارد. من معتقدم در فیلم‌های فرهنگی به مضمون و محتوای آثار باید توجه شود، در جشنواره امسال هم فیلم‌های فرهنگی داشتیم، هم فیلم‌های مخاطب خاص و هم فیلم‌های مخاطب‌پسند. امسال یکی از ویژگی‌ها این بود که فیلم برای مخاطب عام هم داشتیم، بعضی از کارگردان‌هایی که امسال در جشنواره حضور داشتند، کارگردانانی بودند که فیلم‌هایشان معمولاً در جشنواره حضور پیدا نمی‌کرد، کارگردانانی که فیلم‌های پرفروش داشتند اما امسال فیلم‌هایی را ساخته بودند که شاخصه‌های خوبی داشت و می‌توانست در بخش مسابقه حضور پیدا کند و این شاخصه‌ها را رعایت کرده بود این باعث تعجب بود یعنی به یک استاندارد رسیده بودند و شما فیلم این افراد را می‌دیدید و لذت می‌بردید. وقتی اسامی فیلم‌های مسابقه را اعلام کردیم بسیاری معترض بودند و می‌گفتند مگر ممکن است که این آقایان فیلم‌هایی بسازند که در بخش مسابقه حضور یابند اما فیلم‌های قابل اعتنایی است که می‌شود راجع به آن بحث کرد. این کارکردهایی که به وجود آمد و نگاهی که ما به جشنواره‌ بین‌المللی داشتیم و رصد می‌کردیم که چه اتفاقی می‌افتد، یک‌سری استعدادهای جدید شناسایی می‌شدند‌. یک‌سری از آدم‌های بعد از انقلاب پاک‌سازی شدند و یک نسل جدید آمد که نسل انقلاب بود و آمدند و شروع به فعالیت کردند. جشنواره یکی از وظایفش این است که این استعدادها را رصد و شناسایی کند تا با ارایه امکانات آن‌ها وارد فضای سینما شوند و بتوانند کار کنند. جشنواره با این تمهیدات کم‌کم تبدیل شد به یک جشنی که بسیار مردمی شد. شاخصه و تفاوت جشنواره فجر با دیگر جشنواره‌های دنیا این است که جشنواره‌ای بسیار مردمی است. در هیچ کجای دنیا پیوند مردم را با فستیوالی که در کشورشان برگزار می‌شود این‌گونه شاهد نیستیم. شاید بازتاب بین‌المللی داشته باشد اما مردم با جریان فرهنگی کشورشان و جشنواره ‌پیوند نمی‌خورند. همه قشرها درگیر جشنواره فجر می‌شوند یا حضور پیدا می‌کنند و یا اخبارش را رصد می‌کنند. در هیچ کجای دنیا نمی‌بینید که 25 اکران برای فیلم‌های جشنواره در نظر بگیرند.



** جشنواره باید نیاز مردم را پاسخگو باشد



* تعدد اکران‌ها در جشنواره فیلم فجر یک ایراد به شمار می‌آید، نظرتان در این باره چیست؟


- من از منظر دیگری به این قضیه نگاه می‌کنم. شما به عنوان دبیر جشنواره مجبورید، زیرا شاهد استقبال مردم هستید و نمی‌توانید عرضه و تقاضا را پاسخ ندهید.

* با این منظر نگاه، فیلم‌ها در زمان اکران ضربه نمی‌خورند؟

- به عقیده من در اکران هم مشکلی پیش نمی‌آید. جنس جشنواره فجر به گونه‌ای است که باید نیازهای مردم را پاسخگو باشید و مردم انتظار دارند فیلم را ببینند. ما امسال از 35 یا 40 اکران سال‌های گذشته، نمایش فیلم‌ها را به 18 اکران رساندیم، اما دیدیم یک جاهایی مورد اعتراض قرار می‌گیریم و مجبور شدیم 15 تا 20 سانس فوق‌العاده برای فیلم‌ها در نظر بگیریم. دلیلش خواست و حضور مردم بود. تعداد نمایش فیلم‌ها هیچ‌گونه ضربه‌ای به اکران اصلی آن‌ها نمی‌زند. به طور مثال فیلم «قلاده‌های طلا» را تا به امروز نزدیک به 50 هزار نفر دیدند، شاید به نظر برسد که ما اکران این فیلم را از دست می‌دهیم اما برعکس این فیلم برایش تبلیغ کلام به کلام خواهد شد و همه راجع به آن صحبت می‌کنند‌. یکی از تبلیغات مؤثر در جامعه ما تبلیغات کلام به کلام است زیرا تا فیلم خوب را نبینید نمی‌توانید راجع به آن نظر بدهید. ممکن است فضاهای تبلیغاتی اعم از رسانه، بیلبوردهای شهری و رسانه ملی را بتوانید در اختیار بگیرید اما وقتی فیلم خوب نداشته باشید هفته دوم کف فروش فیلم پایین خواهد آمد و مردم استقبال نخواهند کرد. ما نمی‌توانیم به زور مردم را به سالن سینما بکشانیم بلکه مردم باید فیلمی را دوست داشته باشند و برای دیدن آن اشتیاق داشته باشند. اگر به صورت مصداقی بخواهم توضیح دهم فیلم «اخراجی‌ها» 1 و 2 در جشنواره فیلم فجر اکران‌های متعدد داشته بعد از جشنواره نیز اکران‌های خصوصی بسیاری داشت اما در زمان اکران مخاطب خود را همچنان حفظ کرد و در اختیار داشت. این‌ استدلال برای فیلم‌هایی است که در زمان اکران در جشنواره هم در جذب مخاطب موفق نیستند. یکی از بحث‌هایی که تهیه‌کننده‌ها الان در جشنواره دارند این است که زمانی منتقدان و اهالی رسانه به فروش فیلم کمک می‌کردند اما در برخی از موارد دیده شده منتقدان پس از نمایش فیلم در جشنواره چنان تحلیلی برای فیلم می‌نویسند که فیلم از بین می‌رود و ما نمی‌توانیم برای مخاطب برنامه‌ریزی کنیم. در جشنواره امسال بسیاری از تهیه‌کنندگان درخواست می‌کردند کنفرانس مطبوعاتی برای فیلم نگذاریم، زیرا معتقد بودند کنفرانس‌ها، دردسرساز است تا این که به فیلم کمک کند البته ما هم می‌گفتیم این‌گونه نیست و سعی می‌کنیم امسال به گونه‌ای مدیریت کنیم که بتوانیم به فیلم‌ها در نشست‌های مطبوعاتی کمک کنیم. در نهایت این نکته مهم را باید یادآور شوم عرضه و تقاضا یکی از شاخصه‌های جشنواره فیلم فجر است.



** تعریف استراتژی برای سینمای بین‌الملل




* به آسیب‌شناسی جشنواره فیلم فجر بازگردیم...


- سالیان سال است که جشنواره فیلم فجر را در حوزه بین‌الملل برگزار می‌کنیم، بسیاری از کارگردان‌های بزرگ دنیا آمدند و حضور داشتند. بسیاری از کارگردان‌ها جوایزی از جشنواره فیلم فجر دریافت کردند اما یک واقعیت وجود دارد. ما یک نظام فکری داریم و استراتژی خاصی را دنبال می‌کنیم و براساس این شاخصه‌ها باید در عرصه بین‌الملل برنامه‌ریزی کنیم. وقتی یک تفکر خاصی داریم و مسیری را طی می‌کنیم باید در حوزه بین‌الملل نیز همین برنامه‌ریزی را دنبال کنیم، نه این که منفک باشیم. تکلیف فیلمسازانی که در خارج از کشور فیلم می‌‌سازند و قصد حضور در جشنواره فیلم فجر دارند باید با سیستم و ایدئولوژی ما مشخص باشد، شاید سؤال پیش بیاید چرا برخی از کارگردان‌های خارجی در جشنواره فیلم فجر حضور دارند و یا برخی از فیلم‌ها حضور ندارند، دلیلش این است که ما با یک استراتژی خاصی در کشور زندگی می‌کنیم که با سایر دنیا متفاوت است. ما نمی‌توانیم هر فیلمی را وارد فضای فرهنگی مردم ایران کنیم نه مردم می‌پذیرند و نه کار درستی است زیرا با ایدئولوژی و نظام اخلاقی جامعه ما سازگاری ندارد. فیلمسازان اجازه نمی‌دهند فیلم‌شان در جشنواره فجر سانسور شود و یا برخی از فیلمسازان کارنامه کاری خوبی ندارند که ما بتوانیم از آن‌ها برای حضور در جشنواره دعوت کنیم. ما در بخش اصلی (جام جهان‌نما) استراتژی تعریف کردیم و گفتیم فیلمسازهایی را می‌پذیریم که پنج محور «حقوق بشر»، «تروریسم»، «عدالت‌خواهی»، «بیداری اسلامی» و «ظلم‌ستیزی» را رعایت کرده باشند. با اعلام این محورها تکلیف تمام فیلمسازها مشخص می‌شود که فستیوال فجر بر اساس این محورها فیلم می‌پذیرد و شاخصه‌هایش هم اعلام شده است. تجربه موفقی که امسال برای نخستین بار اتفاق افتاد. این‌گونه است که وقتی فیلمی با موضوع 11 سپتامبر در آمریکا ساخته می‌شود با ایمیل اعلام می‌کند که قصد دارد فیلم را به جشنواره فجر بفرستد و اولین اکران فیلم در جشنواره فیلم فجر صورت می‌گیرد با موضوع دفاع از مسلمان‌ها در واقعه 11 سپتامبر. اگر ما پیش از این برنامه‌ای برای بین‌الملل داشتیم تکلیف بسیاری از فیلمسازهای خارجی نسبت به ما و جشنواره فجر تاکنون مشخص شده بود.



* به عقیده شما با توجه به تغییرات مثبتی که ما شاهد آن بودیم و به آن اشاره کردید، آیا این روند ادامه پیدا می‌کند؟


- چون تغییرات جدی در حوزه سینما نداریم قطعاً این روند ادامه پیدا می‌کند. این تصمیماتی که گرفتیم تصمیمات فردی نبود، شاید سلایق فردی در آن دخیل بود اما در جمع مطرح شده و درباره آن تصمیم‌گیری شده است و خرد جمعی در کنارش بود.



* در شورای سیاستگذاری جشنواره مطرح شد؟


- با آقای شمقدری مطرح شد و ایشان به عنوان رئیس سازمان سینمایی کشور با این روند موافق هستند و این جریان را دنبال می‌کنند و نتایج خوبی را به دنبال خواهد داشت.



** انقلابی‌ترین و اسلامی‌ترین جشنواره دنیا جشنواره فیلم فجر است



** باید قدر این سینماگران را بدانیم




* تاثیرگذاری این تصمیمات در حوزه بین‌الملل چقدر خواهد بود؟


- ما تکلیف‌مان را به لحاظ استراتژی باید خیلی پیش از این‌ها مشخص می‌کردیم، وقتی ما یک چارچوب برای جشنواره فجر قرار می‌دهیم، آن‌ها به این روند عادت می‌کنند و دیگر وقت و انرژی بیهوده صرف نمی‌کنیم. ممکن است فرآیند این کار سه یا چهار سال به طول بیانجامد اما چند سال بعد فیلمسازان یک تعریف مشخص نسبت به فستیوال فجر خواهند داشت‌. در تمام دنیا و کشورهای اسلامی هیچ جشنواره‌ای مثل فجر و هیچ سینمایی مانند سینمای ایران نیست، به خصوص در کشورهای اسلامی که از نزدیک شاهد بودم و آن‌ ها را رصد کردم. وقتی وارد کشورهایی می‌شوید که به نظر مهد اسلام هستند اما چیزی از جشنواره اسلامی یا سینمای اسلامی در آن کشورها شاهد نخواهید بود. یک تعریف کلی از اسلام شده که بیشتر اسلام روشنفکری و یا اسلام اروپایی است به همین علت است که از سینماگران کشور دفاع می‌کنم و می‌گویم باید قدر این سینماگران را بدانیم. درست است برخی اوقات خطاهایی دیده می‌شود اما نسبت به تمام دنیا ایستادند و با ایدئولوژی خودشان و مبتنی بر نظام اخلاقی، انسانی و اعتقادی‌شان در کشور فیلم می‌سازند و پای کار هستند، انقلابی‌ترین و اسلامی‌ترین جشنواره‌ای که در دنیا وجود دارد جشنواره فیلم فجر است.



* درباره ساختار جشنواره کمی توضیح دهید، به نظر می‌رسد کمتر به ساختار جشنواره توجه شده است.


- جشنواره فیلم فجر ساختار دارد. امسال 35 دبیر جشنواره از فستیوال‌های مختلف دنیا مهمان جشنواره بودند. از برنامه‌ریزی و نظم ما شگفت‌زده شده بودند. برخی از فستیوال‌ها نیروهای انسانی‌شان را از سراسر دنیا جمع می‌کنند، به طور مثال مدیر تبلیغات از یک فستیوال می‌آید، مدیر تشریفات از یک فستیوال دیگر می‌آید، برای این که نیرو تربیت نکردند.



* شاید آن‌ها به دنبال جذب افکار مختلف در هرچه بهتر برگزار شدن جشنواره هستند؟


- نه. افکار نیست. ‌تنها با کمبود نیروی انسانی برای برنامه‌ریزی مواجه هستند، بعد هم فستیوال را با مشکلات متعدد برگزار می‌کنند. امسال دبیرهایی که در جشنواره حضور داشتند، نظر خبرگزاری‌های خارجی در باره جشنواره‌، هیئت‌های انتخاب، داوری و میهمانان خارجی که داشتیم بسیار خوب بود. این محدود ‌به جشنواره امسال نمی‌شود. یک‌سری استانداردها در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر وجود دارد که در هر دوره جشنواره رعایت شده و جشنواره فیلم فجر یکی از جشنواره‌های معتبر به لحاظ برگزاری است. خیلی از فیلمسازانی که مطرح هستند در سطح دنیا افتخارشان این است که در جشنواره فیلم فجر برای اولین بار جایزه‌شان را گرفتند. جشنواره هرم اجرابی و برنامه‌ریزی دارد، کادرسازی کرده، به این نگاه نکنید که دبیرش تغییر می‌کند. وقتی وارد دفتر امور جشنواره‌ها می‌شوید می‌بینید که آدم‌های متعددی نشستند و کارشان را در طول سال رصد و پیگیری می‌کنند، برنامه‌ریزی می‌کنند. برگزاری تابع یک سیستم است حالا آدم‌ها می‌آیند و می‌روند این که آمد و رفت آدم‌ها چقدر به جشنواره ضربه می‌زند، آن بحث دیگری است.



** مسعودشاهی باید می‌ماند



* چقدر نداشتن دبیرخانه دائمی و تغییرات متعدد به برگزاری جشنواره آسیب می‌زند ، ‌20 روز مانده به جشنواره به سرعت از چند پوستر رونمایی می‌شود در حالی که جشنواره‌های‌خارجی از مد‌ت‌ها قبل پوستر جشنواره را رونمایی می‌کنند و مواردی از این دست...


- جشنواره فیلم فجر دبیرخانه دارد، واقع در خیابان ولی عصر، خیابان طوس. در طول سال چراغش روشن است ‌و کارها را انجام می‌دهند اما استراتژی را کسی که به عنوان دبیر است برنامه‌ریزی و ترسیم می‌کند. سال‌های قبل مدیرعامل فارابی باید دبیر جشنواره می‌بود، ایشان می‌دانست در مدت‌زمان چهار سال که مدیرعامل فارابی و دبیر جشنواره هم هست، برنامه‌ریزی خودش را هم می‌کرد. آن زمان هم ‌که می‌دانستند باز هم مشکلات خاصی وجود داشت. در هر جایی تغییرات مداوم داشته باشید نمی‌توانید به نتیجه برسید، این تغییرات در عرصه فرهنگ به شدت لطمه می‌زند زیرا عرصه فرهنگ عرصه زودبازدهی نیست که ما بتوانیم از یک نقطه‌ای ظرف سه ماه به یک نقطه دیگر برسیم. معمولاً کسانی که برای عرصه فرهنگ برنامه‌ریزی می‌کنند، نگاه‌شان پنج یا ده ساله خواهد بود و امروز نهالی که کاشتی پنج سال بعد برداشت می‌کنی. مثال عینی‌تر این‌که جوانانی که در یک جشنواره مورد تشویق قرار می‌گیرند پنج سال بعد نتیجه آن تشویق را شما شاهد خواهید بود. عرصه فرهنگ برای حصول نتیجه عرصه طولانی‌تری است اما با تغییر و جابجایی سریع هر دو یا سه سال نمی‌توانید به نظام ثابت برسید. وقتی سه ماه قبل از جشنواره به عنوان دبیر می‌آیید می‌توانید تنها یک‌سری از کارها را به سرانجام برسانید. استراتژی که بتواند تغییرات اساسی که ضعف‌ها را بشناسد و نقصا‌ن‌ها را برطرف کند، قطعاً میسر نیست چون فرصتی برای این کارها ندارید. حرف شما از این جهت درست است که باید دبیر جشنواره را منصوب کنند و شروع به کار کند. من به شخصه معتقد بودم آقای مسعودشاهی باید به عنوان دبیر جشنواره ادامه می‌داد، زیرا دو سال جشنواره را برگزار کرده بود و باید ادامه کار را برعهده می‌گرفت. بعد از دو سال ایشان متوجه اشکالات شده بود و می‌توانست این‌ها را برطرف کند، ایشان باید می‌ماند و به یک خروجی می‌رسید. اگر بخواهیم درست عمل کنیم باید مدیری را دعوت کنیم و از مدیر برنامه بخواهیم و بدانیم در پایان هر سال برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت او چیست و به چه نقطه‌ای می‌‌خواهد دست یابد و پایان دوره ببینیم آن مدیر توانسته به آن نقطه از پیش تعیین شده برسد یا خیر؟ اگر رشد داشته تشویق شود و اگر نداشته نقاط ضعف را بیابیم و یادآوری کنیم برای سال بعد و در نهایت در چهار سال می‌توانید برآیند عملکرد یک مدیر را داشته باشید. اما متاسفانه جابجایی‌ها باعث می‌شود نتوانیم به یک ثبات برسیم و به یک برنامه‌ریزی منظم دست یابیم‌ و قطعاً ضربه‌ها و آسیب‌هایی را به همراه خواهد داشت.

* به عقیده شما چه زمانی برای انتصاب دبیر جشنواره فجر مناسب است


- جشنواره فیلم فجر اگر بخواهد درست عمل کند، به خصوص در عرصه بین‌الملل که ما خیلی در این عرصه حرف داریم و جای کار دارد. باید در پایان مراسم اختتامیه کارش را برای دوره بعد آغاز کند بدون هیچ وقفه‌ای و برنامه‌ریزی جدی‌اش را دوازده ماه داشته باشد برای برگزاری جشنواره دوره بعد. زیرا خیلی از مسایل هست که باید پیگیری و مطرح شود. شما به نکات درستی اشاره کردید در خصوص پوستر جشنواره که چند روز قبل از جشنواره رونمایی می‌شود. وقتی سه ماه و نیم قبل از جشنواره، ‌دبیر جشنواره‌ای به این وسعت تعیین می‌شود، 10 روز قبل از جشنواره پوستر رونمایی می‌شود، زمان بسیار خوبی است. جشنواره فیلم فجر دوازده ماه کار مستمر با یک گروه می‌خواهد که کارشان فقط برنامه‌ریزی برای جشنواره باشد، زیرا این جشنواره حساسیت‌های خاصی دارد، یعنی فقط سینما و برگزاری یک فستیوال نیست، از لحاظ سیاسی، فرهنگی یا ارزیابی قشرهای مختلف رصد می‌شود و در نهایت به یک خروجی می‌رسد. حساسیت‌های جشنواره فیلم فجر خیلی بیشتر از جشنواره‌های دیگر است چون من تجربه برگزاری جشنواره های مختلف را داشتم. تاثیرگذاری جشنواره فیلم فجر و حساسیت‌هایش به مراتب بالاتر از جشنواره‌های دیگر است.

* اگر بار دیگر سه ماه مانده ‌به جشنواره پیشنهاد دبیری جشنواره را بدهند خواهید پذیرفت؟


- معتقدم اگر بتوانی کاری انجام بدهی باید پذیرفت و وظیفه است. اگر از تجربیات‌ قبلی‌ بتوانی استفاده کنی تا باعث یک اتفاق خوب و تاثیرگذارشوی باید حضور پیدا کنی. روزی هم که پیشنهاد شد سر مونتاژ فیلم «قلاده‌های طلا» بودم. با آقای طالبی صحبت کردم و گفتم الان، خیلی دیر است. حتی اگر جشنواره موضوعی کوچکی هم پیشنهاد می‌شد نمی‌توانستم کاری انجام بدهم، خیلی زمان کم و محدودی است. در نهایت به این نتیجه رسیدیم در فضای موجود سینما و جشنواره‌ای که مهم است در دهه فجر و می‌تواند فضای جدید و شور و نشاط عمومی ایجاد کند اگر می‌توانیم کاری انجام بدهیم باید انجام دهیم. آقای طالبی گفت به عقیده من این کار بسیار مهم‌تر از فیلم خودمان است چون جشنواره فیلم فجر جشنواره‌ای است که در کشور خیلی روی آن سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی شده است‌. آقای طالبی گفت حتی اگر فیلم خودمان را کنار بگذاریم هم اصلاً مهم نیست. اگر یک ماه مانده به جشنواره، احساس کنید می‌توانید کاری انجام دهید باید حضور پیدا کنید، اما اگر احساس کنید کاری از دست‌ شما برنمی‌آید نباید بیایید؛ چون ممکن است آدم‌های متخصص‌تر از تو بیایند و این حرکت را به سمت جلو هدایت کنند و پیش‌رونده باشند. مهم نیست تو باشی مهم این است که حرکت درست انجام شود، ما آدم‌ها زیاد مهم نیستیم مهم جریانی است که شکل گرفته‌ و تاثیرگذار است.

** شعار مطرح شده در جشنواره برآیند نظام فکری انقلاب است/ سینماگر نباید فیلمی با پایان سیاه و بسته بسازد




* خودتان فکر می‌کنید در برگزاری جشنواره چقدر موفق بودید؟


- من موفقیت را در بازخوردها می‌بینم. در برخورد با هنرمندان، مسئولین و کسانی که از من انتظار داشتند و مردم. می‌دانم اگر آن‌ها به من بازتاب مثبت بدهند من موفق عمل کردم. در ساخت فیلم «قلاده‌های طلا» وقتی برای من موفقیت محسوب می‌شود که مهم‌ترین شخصیت فرهنگی و سیاسی کشور به ما می‌گوید خسته نباشید. این خستگی از تن ما بیرون می‌آید، دیگر اصلاً مهم نیست چه اتفاقی در این مسیر برای ما افتاده است، چون آن‌ها راضی بودند برای ما تمام است. در جشنواره هم همین‌طور وقتی بازخورد از مسئولین درجه اول کشور می‌گیرید از حوزه علمیه قم، پایگاه‌های بسیج، بچه‌های انقلابی می‌گیرید، از خانواده سینما می‌گیرید، از مردم و منتقدین می‌گیرید برآیند کلی‌اش اگر 18 بوده، نمره 19 را دریافت کردی. حالا خودت هم می‌دانی دارای چه ضعف‌ها و نقصان‌هایی بود که می‌توانی به دیگران انتقال دهید. برآیند بسیار خوبی داشت. من احساس می‌کنم با شعاری که مطرح کردیم و خیلی‌ها راجع به آن بحث داشتند این شعار تحقق‌اش در امسال و آثار امسال نبود. ما می‌دانستیم که تولیدات امسال تمام شده اما بحث «اخلاق، آگاهی و امید» برآیند نظام فکری انقلاب است، اگر این سه مبحث در سینما گنجانده و رصد شود، می‌بینیم چیزی است که انقلاب ما به دنبال این موضوعات است؛ در هر کدام یک مفاهیم خوب نهفته است. بحث اخلاق تمام اخلاقیات فردی، اجتماعی و همه‌گونه اخلاقیات مد نظر است و در فیلم‌ها باید در حوزه محتوا وجود داشته باشد، برای ما محتوا از اهمیت خاصی برخودار است. بحث امید شور و نشاطی است که باید وجود داشته باشد، ما حق نداریم به عنوان سینماگر فیلمی را بسازیم که پایانش سیاه و بسته باشد و هیچ نقطه امیدی وجود ندارد. در تمام احادیث و روایت‌ها وقتی بحث عذاب است بحث رحمت در کنار آن آمده است؛ دریچه‌هایی وجود دارد که در بدترین شرایط می‌توانید برگردید و توبه کنید.

فیلمسازی که در اثرش به نقطه سیاهی رسیده است و پایان بسیار منفی را برای فیلم در نظر گرفته است، فردا نگاه می‌کنیم می‌بینیم دریچه نگاهش تغییر کرده، پس حق ندارد این دریچه نگاه را به مردم و مخاطبان منتقل کند. این دریچه نگاه در بین مردم تاثیرگذار خواهد بود. ما با یک رسانه‌ای به نام سینما کار می‌کنیم که تاثیرگذارترین رسانه است و همه بر این امر معتقد و واقف‌اند و از آن بهره می‌برند و اثرات آن‌ تبدیل به یک جریان فرهنگی، شور و نشاط اجتماعی یا بمب اتم و ... خواهد شد. کافی است از کارکردهای آن مطلع باشید و به زبان آن مسلط باشید. در یک پروسه ساخت فیلم هویت یک ملت را زنده می‌کنند ملتی که هیچ هویتی ندارد و در داخل خانه‌ها می‌آید یا فیلم‌هایی وجود دارد که علیه مسلمان‌ها می‌سازند و در سراسر دنیا توزیع می‌شود تا چهره بدی از مسلمان‌ها به تمام دنیا بدهند، ما از این رسانه تاثیرگذار غافل هستیم.



** دخالت انحصاری دولت در بخش فرهنگ اشکال دارد



* در اداره جشنواره فیلم فجر شیوه بی‌واسطه دولت را می‌بینیم و همین امر باعث می‌شود تا مقبولیت جشنواره کمرنگ‌تر ‌شود. با حضور شما این تاثیر دولت کمرنگ‌تر به نظر می‌رسید اما  بازخوردها جور دیگری است، اعتبار جشنواره کمتر است و در چیدمان داورها بیشتر افرادی به چشم می‌خورند که در عرصه تلویزیون فعال بودند تا سینما... سوال دیگر این‌که چگونه به این چیدمان داوری رسیدید و این صف‌بندی‌های سیاسی که متاسفانه در عرصه فرهنگ هم شاهدش هستیم، چقدر بر انتخاب داوران مؤثر بوده است.

- تمام جشنواره‌های معتبر دنیا پشت پرده‌ای دارند که دولتی است. در تمام کشورهای مدعی دموکراسی ما چنینی چیزی را نداریم. یکی از دوستان با سابقه که از جشنواره تهران تا به امروز فعال است، نقل می‌کرد مدیر یکی از فستیوال‌ها را دیدم و پرسیدم چرا هر نظام فکری و سیاسی که در کشور شما حاکم می‌شود شما ثابت هستید و تغییر نمی‌کنید. مدیر جشنواره پاسخ داد هر سال وزارت خارجه سیاست‌های جدید را اعلام می‌کند و برای ما اهمیت‌ها و اولویت‌ها را مشخص می‌کند و ما بر اساس آن برنامه‌ریزی می‌کنیم. در رصد کردن و داور چیدن و... یک تفکر نهفته است. همیشه سینمای ما سینمای دولتی است. مسایل فرهنگی ما مسایل دولتی است. دولت به چه معنا، آیا دولت باید مسئولیت‌هایش را به بخش خصوصی بسپارد یا باید جنبه حمایتی و مراقبتی داشته باشد و بخش خصوصی را فعال کند، کدام‌یک؟ ما در بحث تهیه‌کنندگی هم همین را داریم، می‌گویند این تهیه‌کننده دولتی است، یا این تهیه‌کننده خصوصی است، وقتی درست نگاه می‌کنیم می‌بینیم تهیه‌کننده خصوصی نداریم. چه تفاوتی بین تهیه‌کننده دولتی و خصوصی وجود دارد؟ ما بالاخره از پوزیتیو دولتی استفاده می‌کنیم، از سوبسید دولتی استفاده می‌کنیم، برخی از سینماهای ما دولتی هستند و... اصلاً به آن معنا در عرصه فرهنگ بخش خصوصی نیست و در تمام نظام‌های فکری دولت برای عرصه فرهنگ برنامه‌ریزی می‌کند. بحث دولتی بودن در همه جا هست. یا دولت نقش قانونگذاری و مراقبت دارد و یا مستقیماً عمل می‌کند و همه چیز را در انحصار خود می‌گیرد. ما با شکل دوم مشکل داریم، انحصار کامل بخش دولت. دولت باید در عرصه فرهنگ خط و مشی بدهد، برنامه‌ریزی کند و مراقبت کند و باید استراتژی داشته باشد. دخالت انحصاری دچار اشکال است. جشنواره فیلم فجر، جشنواره ملی ماست. وقتی حرکت ملی است تمام خواسته‌ها را تامین کنید. جشنواره فجر تعریفش مشخص است. جشن ملی سینماگران است که مردم در آن نقش اساسی دارند. نمی‌توانیم از این غافل بشویم. امسال از بیرون یک فردی را دعوت کردند که نه کارمند ارشاد بود و نه در ارشاد سمتی داشت و اگر به دقت نگاه کنید در ترکیب هیئت انتخاب 70 یا 80 درصد سینماگران بودند 20 یا 30 درصد مدیران دولتی حضور داشتند. در بخش داوری 90 یا 100 درصد سینماگران بودند و دولت تنها نظارت داشت تا دخالت. دولت باید نظارت داشته باشد و استراتژی در دست دولت باشد و باید برنامه‌ریزی کنند، اما خانواده سینمای ایران و صنوف باید نقش داشته باشند که امسال در جاهای مختلف به شدت نقش داشتند‌.



** ترکیب داوران بسیار خوب بود


- در هیئت داوری نگاه کنید باز هم چهره تلویزیونی نداشتیم. آقای صمدی از دهه پنجاه فعالیت می‌کند و بیشتر سینمایی است تا تلویزیونی و یکی، دو سریال تلویزیونی ساخته است. داود میرباقری سال‌هاست در سینماست و وقتی آثار بزرگی در تلویزیون ساخته می‌شود ایشان به سمت تلویزیون می‌آید اما تمام مدیوم و دانش این فرد سینمایی است. طالبی هم از سینما شروع کرده است. از سینما به تلویزیون می‌آیند. ترکیب هیئت داوران بسیار خوب بود. آدم‌های متخصصی بودند، به این فکر کردیم که اگر فردی را انتخاب می‌کنیم از تخصص‌های دیگرش هم استفاده کنیم مثلاً آقای میرباقری به عنوان کارگردان و فیلمنامه‌نویس در هیئت داوران حضور داشتند یا آقای رئیسیان هم تهیه‌کننده بودند و هم کارگردان. ترکیب هیئت داوران یکی از ترکیب‌های شاخص بود و برای همین با کمترین اعتراض مواجه شدیم. کمترین اعتراض را نسبت به چند ساله اخیر در فضای رسانه‌ای شاهد بودیم.


** امانتدار آرای مردم بودم/ داوری امسال کلاس آموزشی بسیار خوبی بود



* در اعلام نتایج احساس می‌شد نتایج کمی دولتی است.


- داوران کاملاً آزادانه انتخاب کردند. هیچ دخالتی در کار داورها صورت نگرفت و به یک جمع‌بندی رسیدند. اینکه خط و مشی خاصی به آن‌ها داده شود که کدام فیلم را ببینند یا نبینند، اصلاً وجود نداشت. امسال یکی از دوره‌هایی بود که من شخصاً سعی کردم امانتدار خوبی برای آرای مردمی، داوران و فیلمسازان باشم ‌و نگذارم اتفاقی بیافتد که شما فکر کنید دستکاری خاصی انجام می‌شود. اگر نتیجه خوبی بوده، فیلم‌های دفاع مقدس فیلم‌های خوبی بوده، نمی‌توانیم بگوییم فیلم‌های دولتی. آیا اگر گرایش داوری به سمت فیلم‌های روشنفکری بود می‌گفتیم جشنواره خوبی بود. امسال بعد از سال‌ها فیلم‌های دفاع مقدس گل کرده و فیلم‌های خوبی هم در این عرصه تولید شده است. در هیئت انتخاب اعلام کردند فیلم «روزهای زندگی» یکی از فیلم‌های خوب است. فیلم وقتی فیلم خوب و شاخصی است موضوع و محتوا و فضای خوبی دارد. من معتقدم و دفاع می‌کنم یکی از بهترین جلسات داوری و انتخاب را داشتیم. امسال دو روز مداوم پس از دیدن، آثار آن را ‌تحلیل می‌کردند.

*داورها 6 فیلم در یک روز دیدند و مورد ارزیابی قرار دادند، به نظر شما این حجم فیلم دیدن داوران را دچار خطا و اشتباه نمی‌کند؟

- در سال‌های گذشته 12 فیلم می‌دیدند و این شرایط جشنواره فیلم فجر است. جشنواره‌ای است که در یک زمان فیلم‌ها حاضر می‌شود و در شرایطی داوران فیلم‌ها را می‌بینند. امسال ‌اولین سالی بود که ما در روز 4 یا 5 فیلم برای داوران در نظر گرفتیم و بیشتر نگذاشتیم فیلم ببینند. در سال‌های گذشته یک شب 9 فیلم می‌دیدند و مجبور به جمع‌بندی هم بودند. این آسیب جدی در برنامه‌ریزی است زیرا فیلم‌ها نمی‌رسید. اینجاست که می‌گویم نیاز به 12 ماه وقت داریم تا جشنواره‌ای مناسب برگزار کنیم. آسیب جدی در این زمینه است. دو روز آخر، دیدن آثار به اتمام رسیده بود و داوران تحلیل می‌کردند. اولین بار بود که دیدم جلسه داوری یک کلاس آموزشی بسیار خوب است. تک تک داوران شاخصه‌های فیلم‌ را رصد کرده بودند و راجع به آن‌ها صحبت می‌کردند. من می‌گفتم ای‌کاش دوربین این جلسات را می‌گرفت و به کارگردانان ارایه می‌شد و آن‌ها می‌دیدند که درباره چه مواردی از فیلم‌شان صحبت شده است، ممکن است برای فیلمساز مفید باشد و یا حداقل از نظرات یک عده کارشناس و تفکرات مختلف آشنا شود. داوری امسال بسیار خوب بود.

* با توجه به صف‌بندی‌ها در این عرصه و تعطیلی خانه سینما در ایام نزدیک به برگزاری جشنواره، در انتخاب داوران چقدر دستتان باز بود؟


- یک اتفاق خوب در جشنواره امسال افتاد و آن هم حضور همه جانبه اهالی سینما بود. با تعطیلی خانه سینما و جوسازی‌های شبکه‌های مختلف ماهواره‌ای که به صورت مستمر وجود داشت، اما سینماگران حضور خوبی داشتند. در طی این سال‌ها که جشنواره فیلم فجر برگزار شد، این حضور پررنگ سینماگران در افتتاحیه و اختتامیه مثال‌زدنی است. شبکه‌های خارجی که تا مدتی پیش هنرمندان را از حضور در جشنواره بازمی‌داشتند و برای عدم حضورشان جوسازی می‌کردند، بالاخره با حضور خوب و همه‌جانبه هنرمندان مجبور شدند اعلام کنند که جشنواره با حضور سینماگران برگزار شد. اگر همت و تلاش سینماگران و رسیدن به موقع فیلم‌ها به جشنواره نبود، ما نمی‌توانستیم برنامه را اعلام کنیم و بتوانیم با برنامه پیش برویم. همین‌جا باید از حضور و تلاش فیلمسازان که ما را در برگزاری جشنواره حمایت کردند، قدردانی کنم‌.



** «در انتظار معجزه» شایسته جایزه ویژه دبیر جشنواره بود

* یکی از علامت سؤال‌های جشنواره امسال، ارایه جایزه ویژه دبیر جشنواره بود، در این باره هم اظهار نظر کنید.


- جایزه دبیر جشنواره در تمام دوره‌ها وجود داشته است و مربوط به فقط امسال نیست. وقتی شعاری را دبیر جشنواره طرح می‌کند باید بر اساس آن جایزه‌ای را به عنوان دبیر ارایه دهد. من تمام کارها را مورد بررسی قرار دادم و دیدم تنها فیلمی که شعار «اخلاق، آگاهی و امید» که ما برای جشنواره طراحی کرده بودیم در محتوای فیلم به خوبی دیده شده، فیلم سینمایی «در انتظار معجزه» بود. به لحاظ محتوای شعاری که ما در نظر گرفته بودیم بهترین مصداق بود و در انتهای فیلم نیز معجزه‌ صورت می‌گیرد و امید را به مخاطب القاء می‌کند. این فیلم شایسته جایزه ویژه دبیر بود.

* چرا در سی‌امین دوره از جشنواره فیلم فجر، داوران به بهترین فیلم و ارایه سیمرغ بلورین به آن نرسیدند؟

- در این مورد با داوران صحبت داشتیم. داوران دو فیلم را در سطح هم دیدند و به اجماع برای ارایه سیمرغ بلورین نرسیدند. من هم نظر داوران برایم اهمیت داشت و در نهایت داوران به اهدای دو دیپلم افتخار رسیدند و سیمرغ بلورین در این بخش اهدا نشد؛ این در حالی بود طی صحبتی که با داوران داشتیم چند دیپلم افتخار را کم کردیم.

* کم کردن جوایز چقدر می‌تواند به ارزش و اعتبار جایزه کم کند؟


- جوایز جشنواره فیلم فجر همیشه و در هر دوره‌ای اعتبار خود را داشته و دارد. کم و زیاد کردن جایزه تاثیری در اعتبار آن ندارد. ما طبق آیین‌نامه جشنواره فیلم فجر سعی کردیم عمل کنیم و تنها در بخش‌هایی دیپلم‌های افتخار را کاهش دادیم. در برخی از بخش‌ها نیز داوران به جمع‌بندی رسیده بودند که دو سیمرغ اهدا کنند اما طبق آیین‌نامه جشنواره نمی‌توان در یک رشته دو سیمرغ اهدا کرد و‌ خودداری کردیم.



* درباره جایزه فیلم‌های اول هم کمی توضیح دهید، در همه جای دنیا تنها به فیلمساز اول جایزه ارایه می‌شود نه عواملی که در کنارشان حضور دارند...


- ما نباید جشنواره فیلم فجر را با جشنواره‌های دیگر مقایسه کنیم. جشنواره ما ویژگی‌های خاص خود را دارد. از سوی دیگر درست است که فیلمساز، فیلم اول خود را می‌سازد و در میان آثار اول باید انتخاب شود اما در دیگر رشته‌ها نیز باید توجه صورت گیرد، زیرا بسیاری از عوامل حرفه‌ای سینما از این فیلمساز اول حمایت کرده و او را در ساخت اثر همراهی کردند. اگر به این بخش از جشنواره با نگاه حمایتی توجه کنیم می‌بینیم کار بسیار درست و منطقی است.

* با حضور مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی در هیئت انتخاب موافق بودید یا خیر...


- به عقیده من حضور ایشان بسیاری از مشکلات را مرتفع می‌کند، زیرا زمان داوری فیلم‌ها بسیار محدود است و نمی‌توان فرصتی داشته باشیم تا فیلم‌ها به صورت جداگانه برای اداره کل نظارت و ارزشیابی نمایش داده شود و مشکلات مرتفع شود؛ به همین دلیل این بهترین صورت ممکن است که مدیرکل اداره نظارت در جلسه هیئت انتخاب حضور داشت و می‌توانستیم به راحتی از وضعیت فیلم‌ها مطلع باشیم، به صورت نمونه دو فیلم را اعلام کردند، با توجه به مشکلات مختلف و انجام اصلاحات نمی‌توانند به جشنواره برسند و همین امر باعث می‌شد تا کار هیئت انتخاب به راحتی صورت گیرد. این بهترین روند همکاری است، البته اگر فرصت بود و می‌توانستیم فیلم‌ها را به صورت جداگانه برای شورا با حضور مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی به نمایش می‌گذاشتیم مطلوب بود اما نمی‌توانستیم این شرایط را به دلیل زمان کوتاه و فرصت محدود  فراهم کنیم.

 

برای مشاهده گزارش تصویری مرتبط تارنمای خبرگزاری فارس کلیک کنید

منبع: خبرگزاری فارس

گفت‌وگو: زهرا قزیلی

چهارشنبه ۲۴ اسفند ۱۳۹۰ ساعت ۱۵:۱۸